WIARA

Mennonityzm to chrześcijańskie wyznanie protestanckie o charakterze ewangelikalnym [Wikipedia]. Jest odłamem wyznaniowym anabaptyzmu - wielopostaciowego ruchu religijnego, obejmującego formacje różne z wyznania i pochodzenia. {Bender: „Mennonites...”}. Charakterystyczne dla wszystkich anabaptystów cechy to: nie uznawanie chrztu niemowląt, propagowanie rozdziału Kościoła i państwa, odmowa służby wojskowej, negacja kary śmierci, a także zakaz pełnienia urzędów i składania przysiąg.

Podstawą wiary mennonitów jest Słowo Boże zawarte w Bibli. Uznają Pismo Święte za jedyny autorytet w kwestii wiary i życia. Wierzą, że człowiek oddzielony od Boga przez grzech może osiągnąć zbawienie przez chrzest i niezachwianą, dozgonną wiarę w Chrystusa, a nie przez dobre czyny i uczestnictwo w obrzędach i ceremoniach religijnych. Wierni żyli w gminach, będących odpowiednikiem nowotestamentowego zgromadzenia chrześcijańskiego, gdyż tylko w takiej gminie możliwa była praca nad sobą i dążenie do świętości. Dążeniem do świętości było według mennonitów moralne postępowanie i kierowanie się etyką w życiu codziennym. Jednym z podstawowych założeń wiary mennonitów jest odrzucenie chrztu niemowląt, jako pogańskiego rytuału, niemającego żadnej podstawy w Nowym Testamencie, na rzecz świadomego chrztu dorosłych realizowanego na podstawie wyznania wiary. Wejście przez chrzest do gminy mennonickiej obligowało do przestrzegania obowiązujących w gminie zasad i norm, których złamanie skutkowało wykluczeniem z gminy. Dążyli do tego, by Kościół składał się wyłącznie z faktycznie wierzących.

Religia mennonitów zabraniała: udziału w wojnach [zakaz miecza] oraz odbywania służby wojskowej, a nawet noszenia broni, co wynikało z dosłownego traktowania przykazania „nie zabijaj”, ale było też odbiciem osobistych, traumatycznych doświadczeń Simonsa [śmierć brata]. Menno propagował pośredni między luterańskim, a katolickim stosunek do władzy świeckiej. Zalecał posłuszeństwo wobec władzy, płacenie podatków i akceptację praw świeckich z zastrzeżeniem polegającym na odmowie składania przysięgi, czego konsekwencją była niemożność sprawowania urzędów, czy pełnienia służby wojskowej, ale również dochodzenia praw przed sądem. Według Menno Simonsa [patrz → Menno] prawdziwy chrześcijanin nie może przyjmować żadnego urzędu, ponieważ urząd to władza, a władza to przemoc i zemsta.

Mennonici byli w większości wypadków zagorzałymi ikonoklastami. Stosując się ściśle do starotestamentowego: „Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią. Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą.” {Biblia Tysiąclecia, III wydanie}, nie tylko nie tworzyli sztuki obrazującej świętych, ale również nie pozwalali siebie uwieczniać na obrazach. To właśnie, w połączeniu z niedopuszczaniem obcych do udziału w ceremoniach, wpłynęło na brak materiału ikonograficznego związanego z tym wyznaniem.

Po upadku republiki Jana z Leiden w Münster [patrz → Geneza] silne represje dotknęły wszystkie odłamy anabaptystów północno-niemieckich i niderlandzkich. Prześladowania te oraz ciagłe zagrożenie wojną spowodowało falę emigracji dużych grup pacyfistycznych mennonitów na wschód, między innymi do Prus Królewskich. Dodatkowym czynnikiem proemigracyjnym dla ludności wiejskiej w północnych Niderlandach był brak dostatecznej ilości ziem pod uprawę. Spowodowane to było załamaniem się tempa osuszania gruntów na skutek zintensyfikowania działań wojennych.


Na podstawie:


Menno Simons

Do Góry

Mennonici na Żuławach

Palczewo
Drewnica
Ostaszewo
Wikrowo
Drewnica

2009-